Thủ đoạn của bán hàng đa cấp
"Bán hàng đa cấp, bản chất là sự lừa đảo, lôi kéo, biến nạn nhân thành đồng lõa mà người có lợi nhất lại là chính công ty tổ chức chứ không có ai khác, chỉ một số người trong rất ít người được lãi, còn lại nói chung chỉ là phù phiếm mà thôi"
"Ngày mai là cơ hội duy nhất trong cuộc đời bạn, nếu bạn bỏ qua thì sẽ không có lần thứ hai! Hãy theo tôi lên công ty, bạn hãy xem đó là cuộc đi chơi, còn làm hay không đó là quyết định của bạn!" - Đó là một trong vô số lời giới thiệu có cánh dành cho nhiều bạn sinh viên (SV) chưa biết thế nào là kinh doanh "mạng" hay bán hàng đa cấp (BHĐC).
Những lời đường mậtMột cô bạn lâu ngày không gặp, bỗng gọi điện đến hỏi thăm và dành sự quan tâm đặc biệt đến M. (SV năm nhất ĐH KHXH&NV) và có "nhã ý" muốn giới thiệu cho M. một công việc theo cô ấy là rất phù hợp với một nữ SV như M. - vừa tốn ít thời gian, lương cao, lại thiết lập nhiều mối quan hệ, rèn luyện kỹ năng giao tiếp…
Sáng hôm sau, M. được dẫn đến công ty có tên là Hưng Thời Đại (43-43A, Bình Phú, phường 10, quận 6, TP Hồ Chí Minh). Mới 8h sáng mà công ty đông nghẹt người, có rất nhiều người như M. lần đầu tiên đến với công ty để tìm việc, đa phần là sinh viên được người quen, bạn bè "đi làm trước" giới thiệu.
M. được biết đây là một cuộc hội thảo hàng tuần của công ty. Nói là hội thảo nhưng trên bàn chủ tọa chỉ toàn thực phẩm rau củ quả để thuyết trình viên biểu diễn giới thiệu về một loại máy xay sinh tố hai trong một, ba trong một… Bên cạnh đó là những chiếc đồng hồ nhập ngoại của công ty kinh doanh.
Những lời nói bóng bẩy, chau chuốt đến trơn tru của những con người mà họ giới thiệu là thành đạt. Sau đó, những người đầu tiên đến để tìm việc được các nhân viên của công ty thuyết phục để ký hợp đồng với công ty, điều kiện đầu tiên để ký hợp đồng đó là: Bạn phải mua một chiếc đồng hồ của công ty với giá 1.800.000 đồng, sau khi ký hợp đồng bạn sẽ chính thức trở thành nhân viên của công ty.
Bạn sẽ được học các lớp kỹ năng giao tiếp do công ty tổ chức, và tuần tiếp theo sản phẩm đầu tiên và cũng là chứng tỏ mình có năng lực hay không bạn phải làm sao dẫn được 3 người bạn lên công ty…
Tìm hiểu sâu hơn chúng tôi đã phát hiện hình thức BHĐC trên hiện đang tấn công mạnh mẽ trong giới SV, theo đó SV tham gia vào mạng lưới bán hàng này đã tự tổ chức thành các CLB.
TP Hồ Chí Minh có khoảng 16 CLB bán hàng kiểu này. Riêng ở Làng Đại học Thủ Đức có 1 CLB mang tên "Ngôi sao" với hơn 2.000 thành viên hoạt động ì xèo bằng cách dụ dỗ thuyết phục các SV cả tin và có ý định kiếm việc.
Hàng tuần CLB này sinh hoạt vào tối thứ 3, 5, 7 tại Thư viện trung tâm ĐHQG với khoảng 40-50 thành viên. Tất cả giao lưu nhằm hỗ trợ nhau cùng hoàn thành "công việc" một cách hiệu quả nhất. Khó khăn lắm chúng tôi mới được tham dự vì buộc phải thông qua người khác giới thiệu. Đến khi gặp trực tiếp để tìm hiểu, thì hầu hết các nạn nhân đều tỏ ra rụt rè.
Từ nạn nhân trở thành đồng lõaCâu chuyện của M. là một ví dụ điển hình trong một khuôn mẫu như được định sẵn dành cho rất nhiều bạn SV. Một anh chàng năm thứ 2 Đại học Bách khoa sau 2 năm mới gặp bạn mình học ở Thủ Đức, ngay lập tức liền giới thiệu vì muốn cùng bạn mình hợp tác "mở rộng mạng lưới"…
Đánh vào tâm lý, phần nhiều do hoàn cảnh và đặc biệt là kích thích sự tò mò của SV, "người kinh doanh" dễ dàng dẫn "khách hàng" đến với công ty và giới thiệu nhiệm vụ sẽ làm là bán hàng, kinh doanh mạng.
Nhưng sự thật là sau khi ký hợp đồng người được coi là nhân viên công ty sẽ được đào tạo để đi thuyết phục và dụ dỗ người khác. Kinh doanh mạng ở đây chính xác là "mạng người", "mạng lưới". Càng giới thiệu được nhiều người vào công ty bạn sẽ được "thăng cấp" và lên lương, mỗi lần giới thiệu 1 người vào công ty mua một sản phẩm, bạn sẽ được 200.000 đồng tiền hoa hồng và đó cũng là tiền lương của bạn.
Nhiều SV đang lao vào công việc này cũng nhận thấy nó chỉ là trò lừa đảo nhưng phần thì muốn gỡ vốn, phần cũng vẫn muốn thử sức "làm ăn" nên vẫn trở thành chân rết cho mạng lưới BHĐC cho đến khi không còn "đối tác" nữa mới thôi.
Nhiều người có vẻ như kiến thức luật pháp hơi "mỏng" nên cho rằng: "Đã tham gia vào mạng lưới "nhền nhện" này sẽ không bao giờ dám tự bỏ ngang hợp đồng vì "ngang nhiên mà hủy hợp đồng em sẽ bị kiện ra tòa".
SV làm thêm để kiếm thêm thu nhập là điều đáng quý nhưng làm thêm bằng cách nào cho khỏi hổ thẹn với lương tâm là điều cần xem xét và các trường cũng nên có những cảnh báo cho sinh viên về những loại hình kinh doanh biến tướng của xã hội giảm thiểu cảnh những nhà kinh doanh "tương lai" phải nhịn đói lên giảng đường
Nga-Nguyên-Đạt
Theo An ninh Thế giới chấm vê en